Reserves en Voorzieningen

De reservepositie van Ermelo bestaat uit het totaal van alle reserves en voorzieningen. De reservepositie is opgebouwd uit algemene reserves, (beklemde) bestemmingsreserves en voorzieningen. Reserves vallen onder het eigen vermogen van een gemeente. Voorzieningen worden gezien als vreemd vermogen.
Ermelo kent sinds jaar en dag een ruime reservepositie.  Wel zijn er in de afgelopen jaren  besluiten door de raad genomen om de reserves in te zetten als dekkingsmiddel. In de Kadernota 2018 is de reservepositie is herijkt. Gevolg van dit alles is dat een behoorlijk deel van de huidige reservepositie vastligt en dat de reservepositie de komende jaren langzaam maar zeker gaat afnemen. Wel staan daar dan (nieuwe) voorzieningen in Ermelo tegenover.

Beleid met betrekking tot reserves en voorzieningen
Reserves en voorzieningen vallen onder het budgetrecht van de raad. Dit betekent dat instellen, wijzigen, afromen, opheffen, toevoegen en beschikken altijd door de raad geautoriseerd moet worden. Dit kan gebeuren bij de jaarlijkse meerjarenbegroting en/of de tussentijdse begrotingswijzigingen (voorjaar/najaarsrapportage) en/of de jaarstukken.

Ermelo's financiële beleid, vastgelegd in de Financiële Verordening (december 2023), bepaalt dat het college minimaal elke vier jaar een (bijgestelde) nota "Reserves en Voorzieningen" aan de raad voorlegt. Deze nota beschrijft doel, vorming en besteding van reserves en voorzieningen, gerelateerd aan het weerstandsvermogen. De raad stelt de nota vast en de actualiteit wordt jaarlijks getoetst bij de kadernota.

In deze Meerjarenbegroting 2026-2029 zijn opgenomen een algemene toelichting met betrekking tot de meest actuele reservepositie van Ermelo, een overzicht van alle reserves en voorzieningen over de jaren 2026 tot en met 2029.

Reservepositie in cijfers
Onderaan dit hoofdstuk zijn tabellen opgenomen die de reservepositie op basis van de meest actuele gegevens weergeven.

Conclusie
De reservepositie van Ermelo is goed. Een groot deel van de reservepositie ligt echter vast in de vorm van beklemde bestemmingsreserves en voorzieningen. Belangrijk is de omvang van de nog vrij te besteden reserves. 

Toelichting op de reserves en voorzieningen
Algemene reserve (vrij besteedbaar)
De Algemene reserve (vrij besteedbaar) is een algemeen dekkingsmiddel en kan door de raad vrij ingezet worden.
Deze reserve dient tevens voor de opvang van calamiteiten, (schade)vergoedingen en eventuele nadelige rekeningsaldi. Daarnaast is het een buffer voor de eerste opvang van onvoorziene zaken. Toch is het verstandig dat er altijd een bedrag in de Algemene reserve (vrij besteedbaar) beschikbaar is. In de Kadernota 2018 is bepaald dat voor deze reserve een ondergrens geldt ter grootte van € 5 mln.

Algemene risicoreserve
De Algemene risicoreserve is een algemeen dekkingsmiddel. Deze reserve is niet vrij besteedbaar en heeft als doel om de eerste financiële gevolgen op te kunnen vangen indien risico's zich daadwerkelijk voordoen. Basis hiervoor is de risico-inventarisatie in de meerjarenbegroting en de jaarstukken. In de Kadernota 2018 is bepaald dat de berekening van de omvang van deze reserve mede wordt bepaald door het ratio te bepalen op 1 (was 2).

Bestemmingsreserves

• Grondexploitatie
• Egalisatie meerjarenbegroting
• Onderwijshuisvesting

Beklemde bestemmingsreserves

• Reserve Duurzaamheid
• Reserve Nieuwbouw sportcentrum Calluna
• Reserve GVVP
• Reserve Overig Verkeer & Vervoer
• Reserve Centrumontwikkeling
• Reserve Bouwen
• Reserve Sport
• Reserve HvG (gemeentehuis)
• Reserve Onderwijshuisvesting

De laatste acht reserves zijn zogenoemde dekkingsreserves. Zij dienen als dekking van de afschrijvingen van de bepaalde investering.  

Ermelo kent momenteel de volgende beklemde bestemmingsreserves ter dekking van afschrijvingslasten:

Voorzieningen
Naast Algemene reserves en (beklemde) bestemmingsreserves heeft Ermelo 21 voorzieningen. Dit betreft voornamelijk voorzieningen in het kader van de meerjarenonderhoudsplannen gebouwen e.d. Daarnaast zijn er voorzieningen voor dubieuze debiteuren, pensioenverplichtingen (voormalige) wethouders, afvalstoffen, begraafplaats, boscompensatie en groot onderhoud wegen en verlichting.
Voorzieningen maken onderdeel uit van het vreemd vermogen. Het zijn feitelijk claims van derden. De bestemming kan ook niet zomaar gewijzigd worden. Voorzieningen worden gevormd wegens:

• Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker, maar redelijkerwijs te schatten is.
• Op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten.
• Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.
• De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven.
• Van derden (niet zijnde een andere overheid) verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden.

Onderstaand wordt de stand van de reserves en voorzieningen weergegeven:

Stille reserves
Het kan voorkomen dat de boekwaarde van een activum lager is dan de daadwerkelijke economische waarde van dat activum. Bij herwaardering zou een herwaarderingsreserve ter grootte van het verschil tussen de boekwaarde en de actuele waarde ontstaan. Zonder herwaardering spreken wij van een stille reserve. 

Een bijzondere categorie zijn de deelnemingen. Het betreft het aandelenbezit in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten. Deze aandelen zijn niet of slechts beperkt verhandelbaar. Omdat ze tegen verkrijgingswaarde zijn gewaardeerd, maar de intrinsieke waarde veel hoger ligt, behoren ze tot de categorie stille reserves.